อัปเดต! งานต้องห้ามสำหรับคนต่างด้าวในไทย มีอะไรบ้าง? นายจ้างต้องรู้!
ทำไมต้องรู้เรื่อง “งานต้องห้าม”?
ในประเทศไทย พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ได้กำหนดอย่างชัดเจนถึงประเภทงานที่สงวนไว้ให้คนสัญชาติไทยทำเท่านั้น เพื่อเป็นการคุ้มครองอาชีพของคนไทยและควบคุมการจ้างงานของแรงงานต่างชาติ การที่นายจ้างจ้างคนต่างด้าวทำงานในงานต้องห้าม หรือการที่คนต่างด้าวทำงานในอาชีพเหล่านั้นถือว่า ผิดกฎหมาย และมีบทลงโทษที่รุนแรง ดังนั้น ทั้งนายจ้างและแรงงานต่างชาติจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทราบข้อมูลเหล่านี้ให้ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน
27 งานที่ห้ามคนต่างด้าวทำโดยเด็ดขาด
ตามประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง กำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ (ณ วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2563) ได้กำหนด บัญชีที่หนึ่ง ซึ่งเป็นงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำโดยเด็ดขาดจำนวน 27 งาน ดังนี้:
- 1.งานแกะสลักไม้
- 2.งานขับขี่ยานยนต์ หรือยานพาหนะที่ไม่ใช้เครื่องจักรหรือเครื่องกลในประเทศ (ยกเว้นงานขับขี่เครื่องบินระหว่างประเทศ หรืองานขับรถยก (Forklift))
- 3.งานขายทอดตลาด
- 4.งานเจียระไน หรือขัดเพชรหรือพลอย
- 5.งานตัดผม งานดัดผม หรืองานเสริมสวย
- 6.งานทอผ้าด้วยมือ
- 7.งานทอเสื่อ หรือทำเครื่องใช้จากพืชต่างๆ เช่น กก หวาย ปอ ฟาง ไม้ไผ่ ฯลฯ
- 8.งานทำกระดาษสาด้วยมือ
- 9.งานทำเครื่องเขิน
- 10.งานทำเครื่องดนตรีไทย
- 11.งานทำเครื่องถม
- 12.งานทำเครื่องทอง เครื่องเงิน หรือเครื่องนาก
- 13.งานทำเครื่องลงหิน
- 14.งานทำตุ๊กตาไทย
- 15.งานทำบาตร
- 16.งานทำผลิตภัณฑ์จากผ้าไหมด้วยมือ
- 17.งานทำพระพุทธรูป
- 18.งานทำร่มกระดาษหรือผ้า
- 19.งานนายหน้า หรืองานตัวแทน (ยกเว้นงานนายหน้า/ตัวแทนในธุรกิจการค้าหรือการลงทุนระหว่างประเทศ)
- 20.งานนวดไทย
- 21.งานมวนบุหรี่ด้วยมือ
- 22.งานมัคคุเทศก์ หรืองานจัดนำเที่ยว
- 23.งานเร่ขายสินค้า
- 24.งานเรียงตัวพิมพ์อักษรไทยด้วยมือ
- 25.งานสาว หรือบิดเกลียวไหมด้วยมือ
- 26.งานเสมียนพนักงาน หรือเลขานุการ
- 27.งานให้บริการทางกฎหมาย หรืออรรถคดี (ยกเว้นงานปฏิบัติหน้าที่อนุญาโตตุลาการ และงานให้ความช่วยเหลือในการดำเนินกระบวนพิจารณาชั้นอนุญาโตตุลาการ)
สำคัญมาก: หากงานที่คนต่างด้าวทำไม่อยู่ใน 27 งานนี้ ไม่ได้หมายความว่าจะทำได้ทันที คนต่างด้าวยังคงต้องได้รับ ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) ที่ถูกต้องตามกฎหมายก่อนจึงจะทำงานในประเทศไทยได้
งานที่มีเงื่อนไขจำกัด
นอกเหนือจาก 27 งานต้องห้ามเด็ดขาดแล้ว ยังมีงานอีก 3 บัญชีที่จำกัดการทำโดยมีเงื่อนไข ดังนี้:
- 1. งานที่อนุญาตให้คนต่างด้าวที่มี ข้อตกลงระหว่างประเทศ (MOU หรือ AFTA) กับประเทศไทยทำได้เท่านั้น เช่น งานบัญชีบางประเภท
- 2. งานฝีมือหรือกึ่งฝีมือที่ทำได้ เฉพาะงานที่มีนายจ้าง เท่านั้น เช่น งานที่ต้องใช้ทักษะเฉพาะด้านที่คนไทยยังขาดแคลน
- 3. งานที่อนุญาตให้คนต่างด้าวทำได้เฉพาะงานที่มีนายจ้าง และเป็นแรงงานที่เข้ามาทำงานตาม MOU เท่านั้น เช่น งานกรรมกร งานเกษตรกรรม และงานก่อสร้างบางประเภท
โทษของการฝ่าฝืนกฎหมาย
การละเลยกฎหมายนี้ก่อให้เกิดโทษทั้งต่อนายจ้างและลูกจ้าง:
| ผู้กระทำผิด | การกระทำผิด | บทลงโทษ (ตาม พ.ร.ก. การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าวฯ) |
| คนต่างด้าว | ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือทำงานนอกเหนือจากสิทธิที่ได้รับ | ปรับตั้งแต่ 5,000 – 50,000 บาท และถูกผลักดันส่งกลับประเทศต้นทาง |
| นายจ้าง | จ้างคนต่างด้าวทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือทำงานในงานต้องห้าม | ปรับตั้งแต่ 10,000 – 100,000 บาท ต่อคนต่างด้าว 1 คน และทำซ้ำอาจมีโทษจำคุก |
ความรับผิดชอบร่วมกัน
การปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานต่างด้าวเป็นสิ่งสำคัญสูงสุดสำหรับผู้ประกอบการในประเทศไทย การจ้างงานอย่างถูกกฎหมายไม่เพียงแต่ช่วยให้ธุรกิจดำเนินไปอย่างราบรื่น แต่ยังช่วยปกป้องสิทธิประโยชน์ของทั้งนายจ้างและลูกจ้าง รวมถึงเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารจัดการแรงงานในประเทศให้เป็นไปอย่างมีระบบ หากมีข้อสงสัยใดๆ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายแรงงาน หรือติดต่อกรมการจัดหางานโดยตรง